Gebelik Öncesi ve Gebelikte Beslenme

Gebe kalmadan önce ve gebelik döneminde dengeli beslenme sağlıklı bir bebek ve annenin kendi depolarını tüketmemesi için oldukça önemlidir. Bunun için gebe kalmadan önce beslenme alışkanlıklarınızı değiştirmeniz daha doğru olacaktır.

İçerisinde folik asit bulunan bir multivitamin takviyesi almanız da gerekecektir. Gebe kalmayı planlıyorsanız, öncesinde mutlaka doktorunuzla görüşün. Olabildiğince en sağlıklı biçimde gebeliğe başlayabileceğiniz diyet değişikliklerini ve atmanız gereken adımları size söyleyecektir.

Doğru gıdaları tüketmek bebeğinizin gelişimi için yardımcıdır. Bebeğiniz normal gelişim ve büyüme için bu gıdalardaki besinlere ihtiyaç duyacaktır. Yanlış gıdaları tüketmek bebeğinize zarar verebilir. Örneğin, pastörize edilmemiş sütten yapılmış peynir veya az pişmiş ya da çiğ et tüketirseniz düşüğe neden olabilecek bir enfeksiyon kapabilirsiniz. Düşük gebeliğin 20. gebelik haftasından önce sonlanmasıdır. Benzer biçimde fazla miktarda vitamin A (günde 10.000 IU’ten fazla) alırsanız bebeğinizde doğumsal kusurlar meydana gelebilir.

Sağlıklı gıdalar seçmek bir anne olarak sizin sağlığınız için de önemlidir. Bebeğiniz büyüdükçe vücudunuzdan besin alacaktır. Sağlıklı kalmak ve ihtiyacınız olan enerjiyi sağlamak için bu besinleri dışarıdan almalısınız.

Hangi yiyecekleri tüketmelisiniz?

Siz ve bebeğiniz için en iyi diyet taze meyve sebzeler ve tam tahıl ürünleri ile bazı az yağlı ürünler ve et, balık, yumurta ve kuru baklagiller gibi protein içeren gıdalardır. Eğer süt ve süt ürünleri tüketmiyorsanız kalsiyum ihtiyacınızı başka kaynaklardan karşılamanız gerekecektir.

Vejetaryenseniz, beslenme seçenekleri için beslenme ve diyet uzmanı ile görüşün. Vejetaryen beslenme bebeğin büyümesinde oldukça önemli olan bazı gıdaları almamanıza yol açacaktır.

Yiyecekleri hazırlarken nelere dikkat etmelisiniz?

Gıdalardaki mikroplardan korunmak için çok daha dikkatli olmanız gerekir. Gebelik sırasında bulaşabilecek bir enfeksiyon ciddi sorunlara neden olabilir.

Gıdalardaki mikroplardan korunmak için yapmanız gerekenler şunlardır:

• Gıdalarla temas etmeden önce ellerinizi bol su ve sabunla yıkayın.
• Balık, tavuk, et, yumurta gibi ürünlerin tamamen piştiğinden emin olun.
• Taze meyve ve sebzeleri akan suyun altında iyice yıkayın.
• Yemek hazırlarken çiğ etle temasta bulunan her şeyi ve ellerinizi sıcak su ve sabunla yıkayın. Bunlar arasında kesme tahtası, mutfak tezgahı, bıçak çatal ve kaşıklar da yer alır.

Hangi yiyeceklerden uzak durmalıyım?

Bazı balık türlerinden ve her türlü alkollü içecekten uzak durmalısınız. Aynı zamanda diyetinizdeki kafein miktarını azaltmalı, bitkisel ürünleri doktorunuza danışarak kullanmalısınız.

• Balık: Yoğun miktarda civa içerebilecek balıklardan uzak durmalısınız. Köpek balığı, kılıç balığı, kral balığı, merlin ve kiremit balığı bu balıklar arasında yer alır. Civa bebeğin normal beyin gelişimini engelleyebilen bir metaldir. Civa içeriği düşük balık ve deniz ürünlerinden tüketebilirsiniz. Esasen, bu tür balıkları çok sık aralıklarla tüketmediğiniz takdirde bebeğinizi gelişimi için çok faydalıdır. Uzmanlar her hafta şunları tüketmenizi önerir:

o   Çok düşük civa içeren balıklardan haftada 2-3 porsiyon: Karides, konserve ton balığı, somon, morino balığı ve kedi balığı bu grupta yer alır.

VEYA

o   Düşük miktarda civa içeren balıklardan 1 porsiyon: Alabalık, hamsi, levrek, çipura bu grupta yer alır.

Tüketmeyi düşündüğünüz balıkları doktorunuza da danışabilirsiniz.

• Alkol: Alkolden tamamen uzak durmalısınız. Küçük miktarlarda alkol bile bebeğe zarar verebilir.
• Kafein: Diyetinizdeki kafein miktarını azaltın ve günde 1 veya 2 fincandan fazla kahve tüketmeyin. Çay ve kola da kafein içerir fakat kahvedeki kadar fazla değildir.
• Bitkisel ürünler: Bitkisel ürünleri kullanmadan önce doktorunuza danışın. Bazı bitki çayları güvenli değildir.

Gebelikte kullanılan vitaminler nelerdir?

Prenatal vitaminler gebelikten önce ve gebelik süresince ağızdan alınan vitamin takviyeleridir. Bu vitaminlerin içerisinde demir, kalsiyum gibi mineraller de yer alır. Bu mineraller bebeğinizin organlarının sağlıklı gelişimi için gereklidir. 

Vitamin takviyelerinde neye dikkat etmeliyim?

Vitamin takviyelerinizi eczane ya da bu tür ürünleri satan yerlerden almalısınız. Seçtiğiniz multivitaminin içerisinde en az 400 mikrogram folik asit bulunmasına ve gebelik için kullanılan bir vitamin olmasına dikkat ediniz. Almayı planladığınız vitamini dozlarının hem siz hem de bebeğiniz için güvenli olup olmadığını doktorunuza danışın. Bazı vitaminlerin fazlası zararlı olabilir. Doktorunuz size ayrıca bir prenatal vitamin reçete edebilir. Reçete ile satılan vitamin takviyelerinin içeriğinde daha yüksek miktarda vitamin ve mineral yer alır. Örneğin fazladan demir ihtiyacınız varsa doktorunuz ona uygun bir preparat reçete edebilir. Gebelikte yeterli demir almak oldukça önemlidir. Böylece demir eksikliğine bağlı anemiden korunmuş olursunuz.

Ne kadar kilo almalıyım?

Gebelikte almanız gereken kilo miktarı gebe kaldığınızdaki kilonuza göre değişir. Doktorunuz ne kadar kilo almanız gerektiği size söyleyecektir. Genelde gebelikte 12-15 kilo alınması önerilir. Kilolu ya da obez gebelerin daha az kilo alması uygundur. Sabah bulantıları neticesinde kilo vermeye başladıysanız doktorunuza bilgi verin.

Dr. Ebe Esra ÇÖMEZOĞLU